Omladinska organizacija "Korak Naprijed" Trebinje U korak naprijed sa vijestima, svaki dan.
OBILNE KIŠE AKTIVIRAJU “TEMPIRANE BOMBE”
Dugotrajne i obilne kiše, koje u Republici Srpskoj padaju poslednjih dana, aktivirale su nekoliko klizišta, te na više mesta ugrozile puteve i kuće, a prema stručnim analizama, u BiH ima ukupno oko 1.800 klizišta, od čega oko hiljadu u RS.
Istraživanja koja su sprovedena, pokazala su da je područje na kojem živimo puno aktivnih i pasivnih klizišta, pri čemu se veliki broj njih i ne istražuje jer ljudi nemaju interes za teren gde se pojavljuju.
Međutim, stručnjaci upozoravaju da bi njihova sanacija morala biti prioritet za nadležne organe, kako bi se ove “tempirane bombe” rešile ili bar držale pod kontrolom. Kao najrizičnija područja za pojavu klizišta u BiH označeni su Maglaj, Zenica, Trnovo, Gacko, Zvornik i Banjaluka.
Vremenski uslovi
Na Tehničkom institutu u Bijeljini objašnjavaju da složenost geološke građe terena, nepovoljni klimatski faktori, kao i tehnički zahvati, stvaraju uslove za aktiviranje zemljanih masa na površini terena, koje se uglavnom manifestuju u vidu klizišta.
Prioritetni ekološki problem
U prošlogodišnjem Izveštaju o stanju prirodne sredine u BiH, a u kojem je analizirano i aktiviranje klizišta u zemlji, istaknuto je da su oni jedan od prioritetnih ekoloških problema u zemlji. Kao jedan od glavnih uzroka za njihovo pokretanje, navodi se promena toka podzemnih voda, rast vodostaja, promene u vegetaciji, jake kiše i dugi sušni periodi. Poseban problem je nelegalna gradnja, a negativan uticaj ima i prekomerna seča stabala, neispravna gradnja drenažnih sistema, te nekontrolisan protok vode sa kosina.
– Na teritoriji RS, odnosno cele BiH, kao i zemalja u okruženju, prisutna su česta klizišta. Poslednjih godina evidentiran je veći broj klizišta, uglavnom duž trase saobraćajnica, rečnih tokova, zatim na padinama gde se nalaze objekti, i to obično stambeno-poslovni. Najčešći razlog za nastanak klizišta povezan je sa izvođenjem građevinskih radova na terenima gde nisu izvršena prethodna istraživanja i proučavanja – istakli su na ovom institutu.
Stručnjaci objašnjavaju da su nepovoljni klimatski uslovi i veće padavine u poslednje vreme, značajno uticali na pojavu klizišta na padinama, koje su već prethodno bile uslovno stabilne.
Prema rečima meteorologa Nebojše Kuštrinovića, od 14. aprila nije prošao nijedan dan bez kiše, a količina padavina je bila znatno iznad višegodišnjeg proseka.
– Određene lokacije su podložne klizištima i to najviše tamo gde su uništene šume i zelene površine. Nekada se više vodilo računa o tome, ali je ratno i posleratno kasapljenje šuma dovelo do uništenja korenog sistema stabala i naravno, sve veće pojave klizišta – objasnio je Kuštrinović.
Višak padavina
Komentarišući konkretan primer pojave klizišta u banjalučkom naselju Karanovac, Kuštrinović je kazao da su na tom mestu klizište izazvali građevinski radovi.
– U Karanovcu se pojavilo klizište na obali zbog nedavne izgradnje mosta na tom lokalitetu, gde su radovi uslovili promenu rečnog toka – dodao je Kuštrinović.
Procene su da se samo u Banjaluci godišnje aktivira oko 30 klizišta. Direktor Civilne zaštite u ovom gradu Željko Katić, potvrdio je za naš list da im je u poslednjih petnaestak dana prijavljeno šest klizišta koji su naneli određenu štetu na stambenim objektima, infrastrukturi i putnoj komunikaciji.
– Nemamo podataka da su na nekim lokalitetima ugroženi životi ljudi, a prema dosadašnjim prijavama građana najkritičnije je na pet, šest lokacija. Na području Banjaluke mesta koja su podložna klizištima i gde se najčešće javljaju dio su oko Bronzanog Majdana, Lauš, Karanovac i Bastasi – dodao je Katić.
(Pressrs.ba)
