U Hercegovini se nalaze ostaci grada Daorson, čiji je ilirski narod bio saveznik velikog imperatora Julija Cezara
Bogato istorijsko nasleđe Bosne i Hercegovine privlačilo je pažnju mnogobrojnih domaćih i stranih istraživača. Srednji vek, doba Osmanlija, austro-ugarski period, te vreme prve i druge Jugoslavije bili su predmet detaljnog zanimanja i istraživanja u znatno većoj meri nego što je to bio slučaj s periodom antičke Bosne i Hercegovine.
Upravo iz tog razloga ova “skrivena istorija” u manjoj je meri poznata u regiji, ali i samoj Bosni i Hercegovini. Stolac, grad u Hercegovini, većinom je poznat po srednjovekovnim stećcima, a u znatno manjoj meri po tome što se u njegovoj blizini nalazi grad Daorson, jedan od najstarijih antičkih gradova u Evropi.
Narod veran Juliju Cezaru
Daorson je naseljavao istoimeni ilirski narod, koji je ostao upamćen kao verni saveznik velikog imperatora Julija Cezara.
Salmedin Mesihović, profesor na Filozofskom fakultetu u Sarajevu, objašnjava istorijat tog veoma značajnog područja i naroda koji ga je naseljavao u antičkom period, piše Al Džazira Balkans.
– Gradinsko naselje na Ošanjićima kod Stoca nastalo je u toku železnog doba, dok sačuvane zidine i najveći deo nalaza potiče iz helenističkog perioda, kada se Daorson, kao narodno i političko središte ilirskih Daorsa, najviše razvio. Ovaj ilirski narod je u trećim i prvim decenijama 2. veka p. n. e. priznavao vlast ardijejske dinastije Agronida, koja je vladala prostranom ‘Ilirskom državom’. Međutim, u Trećem ilirskom ratu Daorsi su se otcepili od te države, izdali kralja Gencija i prešli na rimsko-italsku stranu. Za nagradu su dobili ‘nezavisnost’, pod protektoratom Rimske republike. U narednom periodu ostali su verni Republici, pa su učestvovali na rimskoj strani dok je trajalo osvajanje ilirskih zemalja na zapadnom Balkanu. U tom periodu njihovi najveći neprijatelji bili su Delmati, koji su bili izrazito protivrimski. Za vreme Drugog građanskog rata Daorsi su bili na strani frakcije koju je vodio Julije Cezar, a Delmati na strani tradicionalističke frakcije, koju je vodio Pompej. U toku rata Delmati su zauzeli i razorili helenistički Daorson – govori Mesihović.
Specifičnost Daorsona jesu “kiklopski zidovi”, izgrađeni kao zaštita od eventualnih napada rivalskih naroda. Značajno je spomenuti i to da je na području Daorsona pronađen novac koji se veže za period življenja Daorsa.
Amra Šačić-Beća, profesorka na Filozofskom fakultetu u Sarajevu, ističe da je ovaj lokalitet nedovoljno zastupljen u turističkoj ponudi Bosne i Hercegovine. Iako je, kako kaže, Daorson lokalitet svetskog značaja, on nije naveden na mapama domaćih i regionalnih turističkih agencija.
– U turističkim prospektima Daorson se tretirao kao samo jedan u nizu arheoloških lokaliteta u Bosni i Hercegovini iako on definitivno predstavlja lokalitet svetskog značaja. Razlog je verovatno taj što je naš turizam, kao grana privrede, uglavnom orijentisan ka obilasku verskih objekata i prirodnih bogatstava. Verujem da bi veća promocija Daorsona privukla više obrazovanih i kulturno osveštenih turista. Dosta mojih kolega iz inostranstva ističu kako bi studentskoj populaciji Daorson bio veoma zanimljiv, jer teško da takvo nešto mogu videti kod kuće. Nažalost, Daorson je retko na listi mesta u Bosni i Hercegovini koja se nude turistima prilikom odabira turističkih destinacija. U dosta slučajeva turisti posećuju Daorson na vlastitu inicijativu bez neke zvanične ponude agencija – navodi Šačić-Beća.
Lokalitet Daorsona može se u velikoj meri promovisati posredstvom UNESCO-ove liste za zaštitu svetske baštine. Stoga, kako kaže Šačić-Beća, bosanskohercegovačko društvo treba težiti ka uvrštavanju Daorsona na tu listu i dodaje da je na tom putu važna pomoć muzejima i obrazovnim institucijama.
Čuvena Mikena
Ovaj grad napravljen je po uzoru na čuvenu Mikenu, što je još jedna od stvari koja može biti zanimljiva potencijalnim turistima pri poseti tom lokalitetu. Šačić-Beća navodi da se “važnost Daorsona ogleda i u činjenici da taj drevni grad dokazuje kako je na tlu Bosne i Hercegovine urbani razvoj počeo pre vise od 2.300 godina”.
– Daorson je jedan od najstarijih gradova Evrope čije ostatke možemo danas posetiti. Sagrađen je po uzoru na čuvenu Mikenu, koja je opevana u slavnim Homerovim epovima Ilijadi i Odiseji, jer je vođa svih Grka pod zidinama Troje bio mikenski kralj Agamemnon. Iako je, hronološki gledano, Homerova Mikena gotovo milenijum starija od našeg Daorsona, posetioci tog ilirskog grada mogu osetiti dašak magičnog Homerovog sveta, kojim dominiraju olimpski bogovi, epski junaci i kiklopi, koji su, prema legendama, napravili gradove koji izgledaju poput onog čije ostatke imamo na Ošanjićima iznad Stoca u Hercegovini. Upravo je to daorsko naselje, koje je na neki način danas jedan od simbola ilirske kulture, ironično uništeno u 1. veku p. n. e., ne od Grka ili Rimljana, kako bi se dalo očekivati, već od ratobornih ilirskih Delmata. Kako Daorson ponovo ne bi doživeo sličnu sudbinu i bio uništen ili zaboravljen, važno je da šira javnost zna kakav arheološki dragulj predstavljaju ostaci tog grada. Osim toga, turistički potencijal tog ilirskog naselja, kao i celog stolačkog kraja nemerljiv je. To je zaista jedinstven prostor gde se može pratiti istorijski razvoj hiljadama godina, što je samo po sebi najbolja reklama koju jedno mesto u savremenoj Evropi može imati – zaključuje razgovor Šačić-Beća.
balkans.aljazeera.net
Omladinska organizacija "Korak Naprijed" Trebinje U korak naprijed sa vijestima, svaki dan.
