Tucić: Usaglašavanje kalendara neće biti nametano

 Vjerski analitičar Živica Tucić smatra da oba kalendara – Julijanski i Gregorijanski – mogu i dalje da egzistiraju i da niko ne zahtijeva ujednačavanje, ali ocjenjuje da bi bilo dobro da svi pravoslavci i hrišćani zajedno slave praznike.

Tucić u intervjuu Srni navodi da su sporenja o kalendaru nepotrebna i da niko u Srpskoj pravoslavnoj crkvi /SPC/ ne traži novi kalendar, tako da oni “koji se boje reforme, nepotrebno se plaše i izmišljaju problem”.

On napominje da je cilj sastanka vaseljenskog patrijarha Vartolomeja sa patrijarsima ostalih pravoslavnih crkava 9. marta u Istanbulu da se sagledaju mogućnosti održavanja Svepravoslavnog sabora 2015, ali da usaglašavanje zajedničkog pravoslavnog kalendara nije tema martovskog susreta.

“Reč je o sagledavanju mogućnosti da se najzad, posle decenija priprema za održavanje Svepravosalavnog sabora, on zaista i održi. Kalendar je jedna od tema budućeg sabora”, ističe Tucić, koji ne vjeruje da će sabor 2015. biti i održan, jer nije postignuta saglasnost o mnogim pitanjima.

Tucić ocjenjuje da su pravoslavni vjernici prilično nejedinstveni o nekim pitanjima, da ima nadmetanja, ometanja, nepoštivanja kanonskog poretka, te nepoštivanja prvenstva Carigradske vaseljenske patrijaršije kao “prve među jednakima” i upozorava da pravoslavlju prijeti “samomarginalizacija”.

“Ne verujem da će sadašnja generacija poglavara – prvojerarha postići zavidno jedinstvo”, ističe on.

Postoje nejasnoće čak i o predstojećem skupu poglavara pravoslavnih patrijaršija u martu u Istanbulu, pojašnjava Tucić i navodi da neki od poglavara neće doći na skup, a neki od njih još nisu potvrdili svoj dolazak.

“Red bi bio da se oni susreću jednom godišnje, to bi stvaralo postepeno jedinstvo. Poslednji put su se sastali 2008, a ni tadašnje odluke nisu provedene”, naglašava Tucić.

On ocjenjuje da, ukoliko i dođe do sabora 2015, neće biti neophodna odluka “ili – ili”, odnosno prilagođavanje pravoslavaca koji praznike slave prema starom – Julijanskom kalendaru onima koji vjerske praznike obilježavaju prema novom – Gregorijanskom.

Trenutno su mali izgledi da se Svepravoslavni sabor održi 2015, jer pripreme nisu završene, niti će biti uskoro – od deset grupa pitanja kojim bi trebalo da se bave učesnici na martovskom sastanku – dvije grupe nisu riješene.

“Reč je o deset grupa pitanja, od toga deveta i deseta nisu rešene, a nema ni konkretnih izgleda za to. To je pitanje autokefalije crkava i pitanje diptiha /redosleda crkava/”, objasnio je Tucić, napominjući da Moskovska patrijaršija već mnogo godina blokira rješavanje tih pitanja.

Ako se odluči da izostave ova dva pitanja, što ne bi bilo nikako dobro, onda bi, kaže Tucić, sabor bio moguć.

Do sada je održano osam sabora, ali nije održan deveti koji bi verifikovao prethodni – osmi. Potom nastaje kriza, kasnije i pad Vizantije, a samo je carigradski patrijarh i tada i sada imao pravo sazivanja ovog sabora. Potom nastaje osmanlijsko ropstvo…

“Kalendar nije pitanje dogme, već astronomije, a potom i kulturološko, običajno. Ima patrijaršija koje imaju po regionima oba kalendara /Carigradska, Moskovska/ i to nikome ne smeta”, navodi Tucić.

On pojašnjava da je od 14 pravoslavnih crkava deset novokalendarskih i ocjenjuje da je stari kalendar – “anahronizam”, ali da nikome meće biti nametnuto rješenje.

Srna